India Nuclear Milestone : भारताने आपल्या नागरी अणुऊर्जा कार्यक्रमात एक महत्त्वाचा आणि दीर्घ प्रतीक्षेनंतरचा टप्पा गाठला आहे. तमिळनाडूतील Kalpakkam येथे उभारण्यात आलेल्या देशातील सर्वात प्रगत अणुभट्टी प्रकल्पाने — Prototype Fast Breeder Reactor (PFBR) — यशस्वीरित्या ‘क्रिटिकलिटी’ साध्य केली आहे.
‘क्रिटिकलिटी’ म्हणजे काय?
अणुभट्टीमध्ये नियंत्रित अणु-श्रृंखला प्रतिक्रिया (chain reaction) स्थिरपणे सुरू होण्याला क्रिटिकलिटी म्हणतात. हा कोणत्याही अणुभट्टीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो, कारण यानंतरच ऊर्जा उत्पादनाची प्रक्रिया पुढे जाते.
The PFBR attained criticality!
— Parthu Potluri (@Parthu_Potluri) April 7, 2026
One step closer to full commercial production of Stage-II reactors (known as FBR-600), and one step closer to true energy sovereignty. Successive governments & state-run agencies deserve credit for making a plan and sticking to it! https://t.co/ZHJJHo7SLn pic.twitter.com/xFojKVLoYn
PFBR म्हणजे नेमकं काय?
Prototype Fast Breeder Reactor (PFBR) हा अत्याधुनिक अणुभट्टी प्रकार आहे. याची खासियत म्हणजे:
- हा रिअॅक्टर जितकं इंधन वापरतो, त्यापेक्षा जास्त इंधन तयार करू शकतो
- भविष्यातील ऊर्जा गरजा पूर्ण करण्यासाठी अत्यंत उपयुक्त
- भारताच्या तीन-टप्प्यांच्या अणुऊर्जा कार्यक्रमातील दुसऱ्या टप्प्याचा महत्त्वाचा भाग
भारतासाठी याचं महत्त्व
PFBR प्रकल्पाचं यश भारतासाठी अनेक दृष्टीने महत्त्वाचं आहे:
- ऊर्जा क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेकडे मोठं पाऊल
- जागतिक स्तरावर भारताची वैज्ञानिक ताकद सिद्ध
- थोरियमसारख्या स्थानिक संसाधनांचा वापर करण्यासाठी मार्ग मोकळा
- स्वदेशी तंत्रज्ञानावर आधारित मोठं यश
थोरियमसाठी मार्ग मोकळा
भारताकडे जगातील सर्वात मोठ्या थोरियम साठ्यांपैकी एक आहे. PFBR च्या यशामुळे भविष्यात थोरियमवर आधारित अणुऊर्जा निर्मिती शक्य होणार आहे, जी स्वस्त, सुरक्षित आणि दीर्घकालीन उपाय ठरू शकते.
वैज्ञानिकांचा अभिमानास्पद क्षण
हा प्रकल्प पूर्णपणे भारतीय वैज्ञानिक आणि अभियंत्यांच्या मेहनतीचा परिणाम आहे. अनेक वर्षांच्या संशोधनानंतर हे यश मिळाल्यामुळे देशासाठी हा अभिमानाचा क्षण मानला जात आहे.
‘वाचा मराठी’चे व्हॉट्सॲप चॅनेल येथे फॉलो करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा
वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-3 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-2 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा