Pragya Singh Thakur acquitted — मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणात प्रज्ञा सिंह ठाकूर निर्दोष

Malegaon Bomb Blast Case Verdict : मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणात तब्बल १७ वर्षांनंतर एनआयएच्या (NIA) विशेष न्यायालयाने प्रज्ञा सिंह ठाकूर, लेफ्टनंट कर्नल प्रसाद पुरोहित यांच्यासह इतर पाचही आरोपींना निर्दोष घोषित केले. विशेष न्यायाधीश अभय लाहोटी यांनी दिलेल्या 1000 पानी निर्णयात 15 महत्त्वाच्या मुद्द्यांवरून न्यायालयाने स्पष्ट केले की या प्रकरणात आरोप सिद्ध होऊ शकले नाहीत.

केवळ संशयावर शिक्षा शक्य नाही

कोर्टाने स्पष्टपणे नमूद केले की, “संदेहावर शिक्षा करता येत नाही.” अनेक पुरावे दोष सिद्ध करण्यासाठी अपुरे, विसंगत आणि त्रुटीपूर्ण होते. त्यामुळे सर्व आरोपींना शंका फायदा (benefit of doubt) देत निर्दोष मुक्त करण्यात आले.

हेही वाचा – भारतातील Tax फ्री राज्य! एवढं मिळतंय कमावण्याचं स्वातंत्र्य की विश्वास बसणार नाही!

15 महत्त्वाची कारणे

संदेहावर शिक्षा नाही – न्यायालयाने स्पष्ट केलं की केवळ संशयाच्या आधारावर कोणालाही दोषी ठरवता येत नाही.
पुराव्यांतील विसंगती – सरकारी वकिलांनी सादर केलेल्या पुराव्यांमध्ये तर्कशुद्धता नव्हती.
प्रज्ञा ठाकूरची मोटरसायकल कोणाची? – मोटरसायकलशी तिचा थेट संबंध सिद्ध झाला नाही.
साध्वी असण्याचे महत्त्व – प्रज्ञा 2 वर्षांपासून संन्यासी होती आणि तिचा त्या गाडीवर कायमस्वरूपी हक्क नव्हता.
षड्यंत्र सिद्ध झालं नाही – आरोपींमध्ये कोणताही कट रचल्याचे पुरावे नव्हते.
कर्नल पुरोहित यांच्या घरी RDX नव्हतं – कोणतंही स्फोटक त्याच्या ताब्यात आढळलं नाही.
आर्थिक व्यवहार वैयक्तिक होते – घर बांधणी व इन्शुरन्ससाठी केलेले व्यवहार आतंकवादाशी संबंधित नव्हते.
अबिनव भारतवर खर्चाचा पुरावा नाही – या संस्थेचे बँक व्यवहार हिंसक कारवायांसाठी नव्हते.
UAPA मंजुरीमध्ये त्रुटी – कायद्यानुसार योग्य मंजुरी मिळालेली नव्हती.
मेडिकल रिपोर्टमध्ये फेरफार – साक्षीदारांच्या जखमा आणि डॉक्टरांचे रिपोर्ट संदिग्ध होते.
केवळ अनुमान पुरेसं नाही – प्रत्यक्ष आणि वैज्ञानिक पुरावे आवश्यक आहेत.

मालेगाव बॉम्बस्फोट प्रकरणाचा कालक्रम

29 सप्टेंबर 2008 – नवरात्रपूर्व रात्री मालेगावच्या भिक्कू चौकात झालेल्या स्फोटात 6 लोकांचा मृत्यू, 100 पेक्षा जास्त जखमी.
नोव्हेंबर 2008 – कर्नल पुरोहित अटक.
26/11 मुंबई हल्ला – प्रमुख तपास अधिकारी हेमंत करकरे शहीद.
2009 – 2010 – मकोका लावला, मग हटवला, नंतर पुन्हा लागू.
2013 – एनआयएने आरोपपत्र दाखल केलं.
2015 – सरकारी वकील रोहिणी सालियान यांनी दबावाचा आरोप केला.
2017 – प्रज्ञा ठाकूर यांना जामीन, कर्नल पुरोहित यांना सुप्रीम कोर्टाकडून जामीन.
2018 – आरोप निश्चित.
2025, ३१ जुलै – विशेष न्यायालयाचा अंतिम निकाल – सर्व आरोपी निर्दोष.

प्रकरणाचा परिणाम व राजकीय पडसाद

या निकालामुळे राजकीय व सामाजिक चर्चेला उधाण आले आहे. एकीकडे आरोपींच्या समर्थकांकडून निर्णयाचे स्वागत होत असताना, दुसरीकडे विरोधकांकडून तपास यंत्रणांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यात येत आहेत. अनेक मानवाधिकार संघटना व वकील वर्ग या निर्णयावर आक्षेप घेत आहेत.