INS Aridhaman India Nuclear Submarine : भारताने आपल्या सामरिक क्षमतेत मोठी झेप घेत, स्वदेशी बनावटीची अणुऊर्जेवर चालणारी बॅलिस्टिक मिसाइल पाणबुडी INS Aridhaman भारतीय नौदलात अधिकृतपणे सामील केली आहे. ही पाणबुडी भारताच्या न्यूक्लिअर ट्रायड (जमीन, आकाश आणि समुद्रावर आधारित अणुशक्ती) प्रणालीला आणखी बळकटी देणारी ठरली आहे.
ही भारताची तिसरी अणुऊर्जेवर चालणारी SSBN (Ship Submersible Ballistic Nuclear) पाणबुडी आहे. याआधी INS Arihant आणि INS Arighat या दोन पाणबुड्या सेवेत आहेत.
INS Aridhaman म्हणजे नेमकं काय?
INS Aridhaman ही अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने सुसज्ज अणुशक्तीवर चालणारी पाणबुडी आहे.
ती दीर्घकाळ समुद्राच्या तळाशी राहून अण्वस्त्रयुक्त बॅलिस्टिक मिसाइल्स लॉन्च करण्यास सक्षम आहे.
SSBN म्हणजे काय?
SSBN म्हणजे Ship Submersible Ballistic Nuclear – म्हणजेच अणुऊर्जेवर चालणारी आणि बॅलिस्टिक मिसाइल्स वाहून नेणारी पाणबुडी.
भारत आता ‘एलिट क्लब’मध्ये
INS Aridhaman च्या समावेशामुळे भारत आता त्या मोजक्या देशांच्या गटात अधिक मजबूतपणे उभा राहिला आहे ज्यांच्याकडे अणुशक्तीवर चालणाऱ्या पाणबुड्या आहेत.
या देशांमध्ये समावेश:
- अमेरिका
- रशिया
- ब्रिटन
- फ्रान्स
- चीन
- भारत
महिन्यांच्या ट्रायल्सनंतर अखेर सेवेत
INS Aridhaman ला नौदलात सामील करण्यापूर्वी अनेक महिन्यांचे कठोर सी ट्रायल्स (समुद्री चाचण्या) घेण्यात आल्या. सर्व चाचण्या यशस्वी झाल्यानंतरच ही पाणबुडी अधिकृतपणे सेवेत दाखल करण्यात आली.
माहितीनुसार, केरळमधील एका नौदल तळावर हा समारंभ झाला असून त्यात संरक्षण मंत्री Rajnath Singh उपस्थित होते. त्यांनी सोशल मीडियावर प्रतिक्रिया देताना म्हटलं:
“शब्द नाही, शक्ती आहे – अरिधामन!”
भारताचा ‘न्यूक्लिअर ट्रायड’ अधिक मजबूत
भारताकडे आधीच जमीन (Land-based missiles) आणि हवाई (Air-based delivery systems) अणुशक्ती क्षमता आहे.
आता समुद्राखालील अणुशक्ती अधिक सक्षम झाल्याने भारताचा न्यूक्लिअर ट्रायड पूर्णपणे मजबूत झाला आहे.
याचा अर्थ:
- शत्रूवर कोणत्याही परिस्थितीत प्रत्युत्तर देण्याची क्षमता
- दीर्घकालीन संरक्षण आणि डिटरन्स (deterrence) अधिक प्रभावी
INS Arihant ते Aridhaman – भारताची प्रगती
| पाणबुडी | लॉन्च वर्ष | सेवेत समावेश |
|---|---|---|
| INS Arihant | 2009 | 2016 |
| INS Arighat | — | 2024 |
| INS Aridhaman | — | 2026 |
INS Arihant ही भारताची पहिली स्वदेशी अणु पाणबुडी होती, जी 2009 मध्ये लॉन्च झाली आणि 2016 मध्ये सेवेत आली. आता INS Aridhaman मुळे भारताची ताकद आणखी वाढली आहे.
का महत्त्वाची आहे INS Aridhaman?
शत्रूपासून लपून राहण्याची क्षमता
लांब पल्ल्याच्या अण्वस्त्र मिसाइल्स लॉन्च करण्याची क्षमता
भारताच्या संरक्षण धोरणात मोठा बदल
Second Strike Capability’ अधिक मजबूत
‘वाचा मराठी’चे व्हॉट्सॲप चॅनेल येथे फॉलो करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा
वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-3 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-2 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा