Maratha Reservation 2025 Update : मराठा समाजासाठी चाललेला ऐतिहासिक लढा आता निर्णायक टप्प्यावर पोहोचला आहे. मनोज जरांगे पाटील यांच्या नेतृत्वाखालील मराठा आंदोलनाला आज मोठं यश मिळालं असून, राज्य सरकारने हैदराबाद गॅझेटचा आधार स्वीकारून कुणबी प्रमाणपत्र देण्याची तयारी दर्शवली आहे. सरकारच्या उपसमितीने आझाद मैदानावर प्रत्यक्ष उपस्थित राहून ही घोषणा केली की, गावातील, नात्यातील आणि कुळातील लोकांकडून चौकशी करून मराठा समाजातील लोकांना कुणबी प्रमाणपत्र देण्यात येईल.
“GR काढा, मी मुंबई रिकामी करतो!”
या घोषणेनंतर मनोज जरांगे पाटील यांनी सरकारच्या मसुद्यावर सहमती दर्शवत स्पष्ट शब्दांत सांगितलं की, “GR एका तासात काढा, मी मुंबई रिकामी करतो.” त्यांनी म्हटलं की, सरकारने सादर केलेला मसुदा त्यांना पूर्णतः मान्य आहे आणि त्याचबरोबर त्यांच्यासोबत असलेल्या अभ्यासकांचंही त्यावर समाधान आहे. सरकारकडून GR तयार करण्यासाठी अधिकारी रवाना झाले असून, पुढच्या एका तासात अधिकृत GR प्रसिद्ध होण्याची शक्यता आहे.
"Vikhe saheb has given me a GR and I find it satisfactory. I was hoodwinked in Vashi last year. But this time I trust the CM to keep his word."
— पाकीट तज्ञ (@paakittadnya) September 2, 2025
– Manoj Jarange shows his faith in @Dev_Fadnavis. pic.twitter.com/E15vwewJPG
हैदराबाद गॅझेटचा ऐतिहासिक संदर्भ
1918 साली निजाम सरकारने प्रसिद्ध केलेल्या हैदराबाद गॅझेटमध्ये “हिंदू मराठा” या प्रवर्गाला नोकऱ्या आणि शिक्षणात आरक्षण दिल्याचा उल्लेख आहे. त्याच आधारावर मराठा समाजाला कुणबी म्हणून समाविष्ट करून आरक्षण देण्याचा निर्णय सरकारनं घेतल्याचं स्पष्ट केलं आहे.
हैदराबाद गॅझेट: ऐतिहासिक दस्तऐवज
हैदराबाद गॅझेट म्हणजे निजामशाही काळात (इ.स. 1918 मध्ये) तत्कालीन हैदराबाद संस्थानाने जारी केलेला अधिकृत आदेश किंवा राजपत्र (Gazette Notification). या गॅझेटमध्ये संस्थानात रहाणाऱ्या विविध जाती-जमातींबाबतची शासकीय माहिती नोंदवलेली होती. मराठा समाजाचा उल्लेख ‘हिंदू मराठा’ असा करण्यात आला असून, त्यांना शिक्षण व नोकऱ्यांमध्ये आरक्षण देण्यात यावं, असा स्पष्ट उल्लेख होता.
Mumbai, Maharashtra: After the Maharashtra government delegation’s meeting with activist Manoj Jarange Patil, a wave of joy swept through Maratha protesters, with people seen celebrating and dancing pic.twitter.com/L1MKhwQZ3Q
— IANS (@ians_india) September 2, 2025
गॅझेटमध्ये ‘कुणबी’चा उल्लेख का महत्त्वाचा?
हैदराबाद गॅझेटमध्ये थेट “मराठा” असं लिहिलं नसून, अनेक ठिकाणी संबंधित लोकांचा ‘कुणबी’ म्हणून उल्लेख आढळतो.
हाच मुद्दा घेऊन सध्या महाराष्ट्रात मराठा समाजातील अनेकांनी त्यांच्या वंशावळीमध्ये कुणबी पूर्वज असल्याचा दाखला द्यायला सुरुवात केली आहे, ज्याचा वापर OBC आरक्षणासाठी केला जाऊ शकतो.
हे गॅझेट महत्त्वाचं का ठरतं?
- न्यायालयात मान्य असलेला ऐतिहासिक दस्तऐवज
- मराठा समाज मागास असल्याचे शासकीय पुरावे
- आजच्या मराठा आंदोलनात हक्कासाठीचा आधार
- सरकारनेही आता हैदराबाद गॅझेटला मान्यता दिली आहे, आणि त्यावर आधारित कुणबी प्रमाणपत्र देण्याचा निर्णय घेतला आहे
सातारा गॅझेट म्हणजे काय?
सातारा गॅझेट हे सातारा जिल्ह्याशी संबंधित शासकीय सूचनांचं अधिकृत राजपत्र आहे.
या गॅझेटमध्ये पुढील बाबी नोंदवल्या जातात:
- सरकारी योजना
- जमीन व्यवहार
- कायदेशीर आदेश
- निवडणूक अधिसूचना
- जात, वंश, वर्ग यावर आधारित ऐतिहासिक नोंदी
मराठा समाजासाठी सातारा गॅझेटमध्येही मागासपणाचे उल्लेख असल्याचं अनेक अभ्यासक सांगतात. त्यामुळेच सातारा, बॉम्बे आणि हैदराबाद गॅझेटचा संदर्भ देत मराठा आरक्षणासाठी लढा दिला जात आहे.
‘वाचा मराठी’चे व्हॉट्सॲप चॅनेल येथे फॉलो करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा
वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-3 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-2 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा