Iran Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei Assassination : मध्यपूर्वेत मोठी राजकीय उलथापालथ घडवून आणणाऱ्या कारवाईत इराणचे सर्वोच्च नेते आयतुल्ला अली खामेनी यांची अचूक हल्ल्यात हत्या करण्यात आल्याची धक्कादायक माहिती आंतरराष्ट्रीय माध्यमांनी दिली. तब्बल 36 वर्षे कठोर नेतृत्व केलेल्या 86 वर्षीय खामेनी यांच्यावर हा संयुक्त हल्ला अमेरिकेची Central Intelligence Agency (CIA) आणि इस्रायलची गुप्तचर संस्था Mossad यांनी नियोजनपूर्वक केल्याचा दावा करण्यात आला. ही कारवाई केवळ लष्करी नव्हती, तर दीर्घकाळ चाललेल्या तांत्रिक आणि मानवी गुप्त माहिती संकलनाचा परिपाक असल्याचे अहवालांत म्हटले आहे.
नेमका हल्ला कसा झाला?
हल्ल्याच्या वेळी खामेनी तेहरानमधील त्यांच्या कार्यालयात उपस्थित होते. त्यांच्या कुटुंबीयांनाही लक्ष्य करण्यात आले. या हवाई कारवाईत इराणच्या सर्वोच्च सुरक्षा नेतृत्वातील सात जणांसह सुमारे 40 वरिष्ठ अधिकारी ठार झाल्याचे वृत्त आहे.
अमेरिकन गुप्तचर संस्थेला 28 फेब्रुवारी रोजी सकाळी तेहरानच्या मध्यभागी होणाऱ्या उच्चस्तरीय बैठकीची माहिती मिळाली होती. त्या बैठकीला खामेनी उपस्थित राहणार असल्याचे CIAने इस्रायली अधिकाऱ्यांना कळवले. याच अचूक वेळेच्या आधारे हल्ल्याचे नियोजन करण्यात आले.
Mojtaba Khamenei, son of Supreme Leader Ali Khamenei, has been appointed Iran’s new Ayatollah.
— Rohit 🌵 (@random_rohit) March 4, 2026
He is described as significantly more hardline than his father, with close ties to the IRGC, Quds Force and a record of ordering protester executions. pic.twitter.com/BHNEvbnRwI
‘फक्त साठ सेकंदांत’ कारवाई पूर्ण
मोसादच्या माजी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, “ही कारवाई फक्त साठ सेकंदांत पूर्ण झाली, पण त्यामागे अनेक वर्षांची तयारी होती.” तेहरानमधील वाहतूक कॅमेरे, मोबाईल सिग्नल टॉवर आणि सुरक्षा यंत्रणेचे नमुने (पॅटर्न) अनेक वर्षे निरीक्षणाखाली ठेवण्यात आले होते. अत्याधुनिक संगणकीय विश्लेषणाच्या साहाय्याने सुरक्षा कर्मचाऱ्यांचे पत्ते, कामाचे वेळापत्रक आणि हालचालींचा सखोल अभ्यास करण्यात आला होता.
तांत्रिक आणि मानवी गुप्त माहितीचा संगम
इस्रायलच्या सिग्नल गुप्तचर युनिट 8200ने प्रचंड प्रमाणातील माहितीचे विश्लेषण केले. सामाजिक जाळ्यांचे गणिती विश्लेषण (Social Network Analysis) वापरून निर्णय प्रक्रियेतील केंद्रबिंदू ओळखले गेले. अमेरिकेकडे स्वतंत्र मानवी स्रोत असल्याने लक्ष्य निश्चित करण्यात अधिक खात्री मिळाली. अखेरीस इस्रायली लढाऊ विमानांनी सुमारे 30 अचूक क्षेपणास्त्रे डागून लक्ष्य साध्य केल्याचे सांगितले जाते.
राजकीय निर्णय की तांत्रिक यश?
या हल्ल्यामागे केवळ तांत्रिक कौशल्य नव्हते, तर तो एक ठाम राजकीय निर्णय असल्याचे विश्लेषकांचे मत आहे. काही तज्ज्ञांच्या मते, अशा हत्या दीर्घकालीन उपाय ठरत नाहीत, कारण नेतृत्वाची जागा तत्काळ दुसऱ्यांनी भरली जाते. या घटनेच्या वेळी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांच्या प्रशासनात इराणच्या अणु कार्यक्रमाबाबत चर्चा सुरू होती. मात्र चर्चेतील मतभेद आणि नाराजीमुळे युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण झाल्याचे संकेत मिळतात.
मध्यपूर्वेत नवे संकट?
खामेनी यांनी आयुष्यभर स्वतःच्या सुरक्षेसाठी भूमिगत बंकरचा वापर केला नव्हता, अशी माहिती समोर आली आहे. त्यामुळे हल्ला शक्य झाला, असे तज्ज्ञांचे मत आहे. या घटनेमुळे इराणमध्ये सत्तासंघर्ष, प्रादेशिक तणाव आणि आंतरराष्ट्रीय राजकारणात मोठी उलथापालथ होण्याची शक्यता आहे. पुढील काही दिवसांत जागतिक पातळीवर त्याचे दूरगामी परिणाम दिसून येऊ शकतात.
मोजतबा खामेनींकडे पद
मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थिती अधिक तीव्र होत असतानाच इराणमध्ये सत्तेचा मोठा बदल झाल्याची माहिती समोर आली आहे. आंतरराष्ट्रीय माध्यमांच्या वृत्तानुसार, दिवंगत सर्वोच्च नेते Ayatollah Ali Khamenei यांचे पुत्र मोजतबा खामेनी यांची देशाच्या नव्या सर्वोच्च नेतेपदी निवड करण्यात आल्याचा दावा करण्यात आला आहे. ही निवड इराणच्या धर्मगुरूंच्या सर्वोच्च मंडळाने Assembly of Experts केल्याचे सांगितले जात आहे. मोजतबा (वय 56) हे अली खामेनी यांचे दुसरे मोठे पुत्र असून, अनेक वर्षांपासून ते संभाव्य उत्तराधिकारी म्हणून चर्चेत होते.
‘वाचा मराठी’चे व्हॉट्सॲप चॅनेल येथे फॉलो करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा
वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-3 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-2 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा