PM Modi AI vision MANAV : नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे आयोजित भव्य एआय इम्पॅक्ट समिटमध्ये पंतप्रधान Narendra Modi यांनी कृत्रिम बुद्धिमत्तेबाबत भारताची ‘MANAV’ संकल्पना जगासमोर मांडली. जागतिक नेते, संशोधक आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील अग्रगण्य व्यक्तींच्या उपस्थितीत त्यांनी भारताचा मानवकेंद्रित एआय दृष्टिकोन स्पष्ट केला.

‘MANAV’ म्हणजे नेमके काय?

‘MANAV’ हा शब्द ‘मानव’ या संकल्पनेवर आधारित असून तो पाच मूलभूत तत्त्वांचे प्रतीक आहे:

M – Moral and Ethical System (नैतिक व मूल्याधिष्ठित व्यवस्था)
A – Accountable Governance (उत्तरदायी प्रशासन)
N – National Sovereignty (राष्ट्रीय सार्वभौमत्व, विशेषतः माहितीवरील अधिकार)
A – Accessible and Inclusive Technology (सर्वांसाठी उपलब्ध व सर्वसमावेशक तंत्रज्ञान)
V – Valid and Legitimate Systems (वैध व विश्वासार्ह प्रणाली)

पंतप्रधानांनी स्पष्ट केले की एआयचा विकास केवळ तांत्रिक प्रगतीपुरता मर्यादित नसून तो मानवकेंद्रित असावा.

At #IndiaAIImpactSummit2026, I present the human centric MANAV Vision for AI. It calls for Moral and Ethical Systems to guide AI responsibly, Accountable Governance through transparent rules and oversight, and National Sovereignty to protect data rights. It ensures AI is… pic.twitter.com/fdNKGYVaE0
— PIB India (@PIB_India) February 19, 2026

एआय ही ऐतिहासिक परिवर्तनाची सुरुवात

पंतप्रधान मोदी यांनी एआयची तुलना वायरलेस संप्रेषणाच्या शोधाशी केली. त्यांनी सांगितले की जसे एकेकाळी वायरलेस तंत्रज्ञानामुळे संपूर्ण जग प्रत्यक्ष वेळेत जोडले गेले, तसेच एआय मानवी इतिहासात मोठा बदल घडवून आणणार आहे.

त्यांच्या मते, आज आपण जे पाहत आहोत ते केवळ सुरुवात आहे. एआय केवळ यंत्रांना बुद्धिमान बनवत नाही, तर मानवी क्षमतांमध्ये अनेक पटींनी वाढ घडवून आणत आहे.

वेग आणि व्यापकता अभूतपूर्व

पंतप्रधानांनी नमूद केले की पूर्वी तंत्रज्ञानातील बदल घडण्यासाठी अनेक दशके लागत असत; मात्र आता त्याच बदलांचा वेग आणि परिणाम अत्यंत जलद आणि व्यापक स्वरूपात दिसून येत आहे. मशीन लर्निंगपासून स्वयंसंशोधनक्षम यंत्रणांपर्यंतचा प्रवास वेगवान, सखोल आणि विस्तृत आहे.

“आपण अशा युगात प्रवेश करत आहोत जिथे मानव आणि बुद्धिमान प्रणाली एकत्र सहनिर्मिती करतील, सहकार्य करतील आणि एकत्र विकसित होतील,” असे त्यांनी सांगितले.

जागतिक नेत्यांची उपस्थिती

या पाच दिवसीय समिटमध्ये 16 ते 20 फेब्रुवारीदरम्यान 500 हून अधिक जागतिक एआय तज्ज्ञ, 150 संशोधक व प्राध्यापक आणि 400 मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी सहभागी झाले आहेत.

संयुक्त राष्ट्रांचे महासचिव Antonio Guterres आणि आंतरराष्ट्रीय नाणेनिधीच्या व्यवस्थापकीय संचालिका Kristalina Georgieva यांसारख्या मान्यवरांचे स्वागत पंतप्रधानांनी केले.