Hantavirus vs COVID-19 Marathi : जगभरात सध्या ‘MV Hondius’ या क्रूझ शिपवर पसरलेल्या हंताव्हायरसच्या (Hantavirus) उद्रेकाने पुन्हा एकदा २०२० च्या कटू आठवणी ताज्या केल्या आहेत. प्रवाशांचे विलगीकरण, आपत्कालीन बचाव कार्य आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सुरू असलेले मॉनिटरिंग पाहून सामान्यांच्या मनात एकच प्रश्न निर्माण झाला आहे—आपण पुन्हा एका जागतिक महासाथीच्या उंबरठ्यावर उभे आहोत का?
नेदरलँडच्या ध्वजाखालील या मोहिमेच्या जहाजावर हंताव्हायरसच्या ‘अँडीज’ (Andes) स्ट्रेनमुळे काही मृत्यू झाले आहेत. हा स्ट्रेन दुर्मिळ असून तो मानवाकडून मानवाकडे पसरण्याची क्षमता ठेवतो. मात्र, वाढत्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) आणि दिग्गज आरोग्य तज्ज्ञांनी अत्यंत महत्त्वाचा निर्वाळा दिला आहे. त्यांच्या मते, हंताव्हायरस हा कोरोनासारखा (COVID-19) धोकादायक ठरणार नाही.
WHO चे स्पष्टीकरण: “हा दुसरा कोरोना नाही!”
जागतिक आरोग्य संघटनेचे महासंचालक टेड्रोस अॅडहॅनम गेब्रेयसस यांनी प्रसारमाध्यमांशी संवाद साधताना वाढत्या भीतीवर पडदा टाकला. ते म्हणाले, “नाही, हा दुसरा कोरोना नाही. शास्त्रीय पुरावे आणि पुराव्यांवर आधारित मूल्यांकन असे दर्शवते की याचा धोका सध्या अत्यंत कमी आहे. त्यामुळे जनतेने काळजी करण्याचे कारण नाही.”
हेही वाचा – सावधान! ‘लास्ट प्लेट सिंड्रोम’ ठरतोय भारतीय मातांच्या आरोग्याचा शत्रू; तुम्हीही ही चूक करत नाही ना?
या उद्रेकात आतापर्यंत सुमारे १० संशयित रुग्ण आढळले असून ३ जणांचा मृत्यू झाला आहे. अमेरिकेत परतलेल्या १८ प्रवाशांवरही विशेष वैद्यकीय देखरेख ठेवली जात आहे, मात्र ही केवळ खबरदारी असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
तज्ज्ञांनी अधोरेखित केलेले ३ मुख्य फरक
हंताव्हायरस हा कोरोनापेक्षा वेगळा का आहे, याची ३ मुख्य शास्त्रीय कारणे तज्ज्ञांनी दिली आहेत:
१. प्रसार होण्याची पद्धत अत्यंत मर्यादित
कोविड-१९ चा विषाणू हवेतून अत्यंत वेगाने पसरतो, मात्र हंताव्हायरसच्या बाबतीत तसे नाही. WHO च्या तज्ज्ञ मारिया व्हॅन केरखोव्ह यांच्या मते, हा उद्रेक एका जहाजापुरता मर्यादित क्षेत्रातील आहे. हंताव्हायरसचा प्रसार होण्यासाठी संक्रमित व्यक्तीच्या शारीरिक द्रव्यांशी किंवा लाळेशी प्रदीर्घ काळ आणि अत्यंत जवळचा संबंध येणे आवश्यक असते. कोरोनासारखा तो सहजपणे एकाकडून दुसऱ्याकडे हवेवाटे जात नाही.
२. विज्ञानाला या विषाणूची पूर्ण ओळख आहे
२०२० मध्ये कोरोना हा विषाणू जगासाठी पूर्णपणे नवीन होता, त्यामुळे त्यावर नियंत्रण मिळवणे कठीण गेले. मात्र, हंताव्हायरस हा नवीन नाही. शास्त्रज्ञ गेल्या अनेक दशकांपासून याचा अभ्यास करत आहेत. संसर्गजन्य रोग तज्ज्ञ सेलिन गौंडर यांच्या मते, “हा विषाणू फुफ्फुसांच्या खोल भागात संसर्ग करतो, त्यामुळे खोकल्यावाटे तो हवेत पसरण्याचे प्रमाण कोरोनाच्या तुलनेत नगण्य आहे.”
३. इन्क्युबेशन कालावधी (Incubation Period) अधिक असणे
कोरोनाचा संसर्ग झाल्यावर लक्षणे ४ ते ५ दिवसांत दिसत होती, ज्यामुळे विषाणू वेगाने पसरला. मात्र, हंताव्हायरसच्या ‘अँडीज’ स्ट्रेनची लक्षणे दिसण्यासाठी २ ते ६ आठवडे लागतात. हा मोठा कालावधी आरोग्य प्रशासनाला संशयित रुग्णांना शोधण्यासाठी आणि त्यांना विलग करण्यासाठी (Quarantine) पुरेसा वेळ देतो.
‘वाचा मराठी’चे व्हॉट्सॲप चॅनेल येथे फॉलो करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा
वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-3 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-2 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!