Diet Coke Shortage India 2026 : यंदा उन्हाळ्याचा पारा जसा चढू लागला आहे, तशी शीतपेयांची मागणी प्रचंड वाढली आहे. मात्र, आरोग्याप्रति जागरूक असणाऱ्या आणि ‘झिरो शुगर’ला पसंती देणाऱ्या ग्राहकांसाठी एक वाईट बातमी आहे. बाजारपेठेतून तुमची लाडकी ‘डाएट कोक’ (Diet Coke) अचानक गायब होऊ लागली आहे. मुंबई, दिल्ली, पुणे आणि बंगळुरू सारख्या मोठ्या शहरांतील सुपरमार्केट आणि ऑनलाइन डिलिव्हरी ॲप्सवर डाएट कोक ‘आउट ऑफ स्टॉक’ दिसत असल्याने खळबळ उडाली आहे.

तुटवड्याचे मुख्य कारण काय?

अनेक ग्राहकांना असे वाटत आहे की, ही केवळ मागणी वाढल्यामुळे झालेली तात्पुरती टंचाई आहे. मात्र, सत्य परिस्थिती अधिक गंभीर आहे. डाएट कोकची ही टंचाई शीतपेयामुळे नसून, ज्या कॅनमध्ये ते विकले जाते, त्या ॲल्युमिनियमच्या कमतरतेमुळे निर्माण झाली आहे. इतर शीतपेये प्लास्टिकच्या बाटल्यांमध्ये उपलब्ध असतात, परंतु डाएट कोक प्रामुख्याने ॲल्युमिनियम कॅन्समध्येच विकले जाते. सध्या जागतिक स्तरावर ॲल्युमिनियमचा मोठा पुरवठा विस्कळीत झाला आहे.

मध्यपूर्वेतील युद्धाचा थेट परिणाम

या जागतिक टंचाईमागे इराण आणि मध्यपूर्वेतील संघर्ष हे प्रमुख कारण असल्याचे समोर आले आहे. जागतिक ॲल्युमिनियम उत्पादनात मध्यपूर्वेचा वाटा सुमारे ९% आहे. इराणमधील युद्धामुळे विशेषतः ‘स्ट्रैट ऑफ हॉर्मुझ’ (Strait of Hormuz) या सागरी मार्गावरील वाहतूक विस्कळीत झाली आहे. हा मार्ग ॲल्युमिनियम उत्पादनासाठी आवश्यक असलेल्या ‘ॲल्युमिना’च्या वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाचा आहे. मालवाहतूक महागल्याने आणि विम्याचे हप्ते वाढल्याने ॲल्युमिनियमच्या पुरवठा साखळीवर ‘ब्लॅक स्वॅन’ (Black Swan) संकट ओढवले आहे.

ॲल्युमिनियमच्या किमतीत प्रचंड वाढ

लंडन मेटल एक्सचेंजमध्ये ॲल्युमिनियमच्या किमतीने गेल्या चार वर्षांतील उच्चांक गाठला आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात ३,६७२ डॉलर्स प्रति टन, तर भारतात साधारण ३७५ रुपये प्रति किलोपर्यंत हे दर पोहोचले आहेत. किमती वाढल्याने आणि पुरवठा कमी झाल्याने शीतपेय कंपन्यांना कॅन्सची निर्मिती करणे कठीण जात आहे.

मागणी दुप्पट, पुरवठा ठप्प

भारतात गेल्या वर्षभरात साखरमुक्त (Sugar-free) पेयांच्या मागणीत १००% वाढ झाली आहे. विशेषतः तरुण पिढी (Gen Z) या पेयांकडे अधिक आकर्षित होत आहे. एकीकडे मागणी दुप्पट झाली असताना, दुसरीकडे कच्च्या मालाच्या टंचाईमुळे उत्पादन निम्म्यावर आले आहे. या विसंगतीमुळे बाजारात डाएट कोक उपलब्ध नाहीये.