Sweetest mango in the world : उन्हाळा सुरू झाला की प्रत्येक घरामध्ये एकाच राजाची चर्चा असते, तो म्हणजे ‘आंबा’. आंबा केवळ एक फळ नसून ते भावनांचे आणि संस्कृतीचे प्रतीक आहे. जगभरात आंब्याच्या शेकडो जाती आढळतात. कुठे आंबट-गोड चव आवडते, तर कुठे अत्यंत क्रीमी टेक्सचरला पसंती दिली जाते. भारतामध्ये रत्नागिरीचा हापूस, उत्तर प्रदेशचा दशहरी आणि पाकिस्तानचा चौंसा या जाती आपापल्या गोडव्यासाठी प्रसिद्ध आहेत. परंतु, जेव्हा प्रश्न येतो की ‘जगातील सर्वात गोड आंबा कोणता?’, तेव्हा या शर्यतीत भारताला मागे टाकत एका परदेशी आंब्याने बाजी मारली आहे.
फिलिपिन्स देशात प्रामुख्याने आढळणाऱ्या ‘कारबाओ’ (Carabao Mango) या आंब्याच्या जातीला अधिकृतपणे जगातील सर्वात गोड आंबा म्हणून मान्यता मिळाली आहे. या आंब्याची गोडी एवढी अफाट आहे की, जगातील सर्वात गोड आंबा म्हणून याची थेट ‘गिनीज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्ड्स’मध्ये (Guinness World Records) नोंद करण्यात आली आहे.
‘ब्रिक्स लेव्हल’ ठरवते आंब्याचा गोडवा
कोणतेही फळ किती गोड आहे, हे विज्ञानाच्या भाषेत ठरवण्यासाठी ‘ब्रिक्स लेव्हल’ (Brix Level) चा वापर केला जातो. ब्रिक्स लेव्हल म्हणजे फळाच्या रसातील साखरेचे एकूण प्रमाण मोजण्याचे एक आंतरराष्ट्रीय परिमाण आहे. कारबाओ आंब्यामध्ये ही ब्रिक्स लेव्हल इतर सर्व आंब्यांच्या तुलनेत अत्यंत उच्च पातळीवर आढळते. यामुळेच या आंब्याला जगातील इतर कोणत्याही फळापेक्षा अधिक नैसर्गिक साखरेचा साठा लाभला आहे.
या आंब्याची प्रमुख वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:
- अतिउच्च नैसर्गिक गोडवा: इतर आंब्यांमध्ये गोडव्यासोबत थोडा आंबटपणा (Acidity) असतो, परंतु कारबाओमध्ये केवळ आणि केवळ शुद्ध गोडवा जाणवतो.
- फायबरलेस टेक्सचर: या आंब्यामध्ये अजिबात धागे (तंतू) नसतात. त्यामुळे तोंडात टाकताच हा आंबा अगदी एखाद्या आईस्क्रीमसारखा विरघळतो.
- पातळ कोय आणि भरपूर रस: या फळाचा आकार पाहता त्याची कोय अत्यंत पातळ असते, ज्यामुळे ग्राहकांना जास्तीत जास्त गराचा (Pulp) आस्वाद घेता येतो.
- नॅचरल कँडी: आंबाप्रेमी या फळाचे वर्णन ‘नॅचरल कँडी’ किंवा चॉकलेटसारखे करतात, कारण त्याची चव नैसर्गिक फळापेक्षा एखाद्या तयार केलेल्या गोड पक्वान्नासारखी वाटते.
जागतिक पातळीवरील इतर ‘गोड’ दावेदार
कारबाओ आंबा जरी गोडीच्या शर्यतीत पहिल्या क्रमांकावर असला, तरी जगातील इतर काही जाती देखील त्यांच्या विशिष्ट चवीसाठी आणि साखरेच्या प्रमाणासाठी प्रचंड लोकप्रिय आहेत:
| आंब्याची जात | मूळ स्थान | वैशिष्ट्य |
| १. हापूस (Alphonso) | रत्नागिरी, देवगड (भारत) | क्रीमी टेक्सचर, अद्वितीय सुवास आणि संतुलित गोडवा. |
| २. दशहरी (Dasheri) | मलिहाबाद (भारत) | मधासारखी गडद चव आणि सुगंधित रस. |
| ३. चौंसा (Chaunsa) | भारतीय उपखंड | रसाळ गर आणि अत्यंत तीव्र गोडवा. |
| ४. अताउल्फ्फो (Ataulfo) | मेक्सिको | बटरसारखे मऊ टेक्सचर आणि मध गोड चव. |
केवळ गोडपणा म्हणजे सर्वोत्तम आंबा नव्हे!
कृषी तज्ज्ञ आणि अन्न विश्लेषकांच्या मते, एखादा आंबा जगातील सर्वात गोड असणे याचा अर्थ तो चवीलाही जगात सर्वोत्तम आहे असे होत नाही. आंब्याचा दर्जा हा केवळ साखरेच्या प्रमाणावर ठरत नाही, तर त्यामध्ये खालील घटकांचा समतोल असणे आवश्यक असते:
१. सुगंध (Aroma): आंबा कापण्यापूर्वीच त्याचा सुवास संपूर्ण घरभर पसरला पाहिजे.
२. आंबट-गोड समतोल (Acidity Balance): उत्कृष्ट आंब्यामध्ये गोडव्याला छेद देणारा हलकासा आंबटपणा असावा लागतो, जो चवीची गुंतागुुंत वाढवतो.
३. फ्लेव्हर कॉम्प्लेक्सिटी: खाताना चवीचे वेगवेगळे पदर उलगडणे.
याच कारणामुळे भारताचा ‘हापूस’ (Alphonso) हा जागतिक बाजारपेठेत कारबाओपेक्षा जास्त महाग आणि लोकप्रिय आहे. हापूसमध्ये साखरेचे प्रमाण कारबाओपेक्षा कमी असले, तरी त्याचा केशरयुक्त सुवास आणि आंबट-गोड चवीचा अनोखा संगम त्याला ‘फळांचा राजा’ हे पद मिळवून देतो.
भविष्यातील बाजारपेठ आणि ग्राहकांचा कल
सध्याच्या काळात जागतिक स्तरावर कारबाओ आंब्याची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे, विशेषतः युरोप आणि अमेरिकेतील बाजारपेठेत या आंब्याला ‘डेझर्ट मँगो’ म्हणून मोठ्या प्रमाणावर आयात केले जाते. हॉटेल इंडस्ट्रीमध्ये वेगवेगळ्या गोड डिशेस, शेक्स आणि पेस्ट्री बनवण्यासाठी या आंब्याचा वापर केला जातो.
जर तुम्हाला तीव्र गोड चव आवडत असेल आणि आंब्यामध्ये थोडाही आंबटपणा नको असेल, तर फिलिपिन्सचा हा कारबाओ आंबा तुमच्यासाठी सर्वोत्तम पर्याय आहे. मात्र, जर तुम्हाला आंब्याचा खरा अस्सल गावरान आणि राजेशाही थाट अनुभवायचा असेल, तर कोकणच्या हापूसची जागा जगात इतर कोणतेही फळ घेऊ शकत नाही, हे देखील तितकेच खरे आहे.
‘वाचा मराठी’चे व्हॉट्सॲप चॅनेल येथे फॉलो करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा
वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-3 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-2 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा