Giorgia Meloni Story : जागतिक राजकारणाच्या पटलावर अशा अनेक कथा आहेत ज्यांना केवळ राजकीय चमत्काराचे रूप दिले जाते. परंतु, इटलीच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांचा प्रवास हा कोणत्याही सुवर्णमयी राजेशाही कुटुंबाची किंवा राजकीय वारशाची कहाणी नाही. हा प्रवास आहे एका तुटलेल्या कुटुंबाचा, गरिबीच्या झळा सोसलेल्या एका लहान मुलीचा, एका नाईटक्लबमधील बार काउंटरचा आणि वैयक्तिक आयुष्यातील अनेक भीषण शोकांतिकांचा. १६१ वर्षांचा इतिहास असलेल्या इटलीच्या प्रजासत्ताकात सर्वोच्च पदावर पोहोचणाऱ्या मेलोनी यांची कहाणी आजच्या जागतिक नेत्यांमध्ये सर्वात वेगळी आणि तितकीच थरारक आहे.
मेलोनी यांच्या आयुष्याची क्रूर संघर्षाशी गाठ त्यांच्या जन्माच्या आधीच पडली होती. त्यांच्या ‘इओ सोनो जॉर्जिया’ (Io Sono Giorgia – मी आहे जॉर्जिया) या आत्मचरित्रात त्यांनी एका अत्यंत धक्कादायक आणि संवेदनशील सत्याचा उलगडा केला आहे. मेलोनी यांच्या आई, अण्णा, जेव्हा गरोदर होत्या, तेव्हा घरच्या अत्यंत बिकट परिस्थितीमुळे त्यांनी गर्भपात (Abortion) करण्याचा निर्णय घेतला होता. त्या गर्भपाताच्या क्लिनिकपर्यंत पोहोचल्याही होत्या. मात्र, अगदी शेवटच्या क्षणी, टेबलवर झोपण्यापूर्वी त्यांच्या आईच्या अंतरात्म्याने त्यांना रोखले आणि त्यांनी क्लिनिकमधून बाहेर पडण्याचा निर्णय घेतला. मेलोनी नेहमी अत्यंत भावूक होऊन सांगतात की, आज त्या जे काही आहेत, ते केवळ त्यांच्या आईच्या त्या एका क्षणाच्या धाडसामुळे आहेत.
बालपणी लागलेली आग अन् फरशीवर घालवलेल्या रात्री
१५ जानेवारी १९७७ रोजी रोमकडे जन्मलेल्या मेलोनी यांचे बालपण अत्यंत अस्थिर राहिले. त्यांचे वडील फ्रान्सिस्को हे कर सल्लागार होते आणि आई अण्णा या कादंबरीकार होत्या. परंतु, मेलोनी अवघ्या एक वर्षाच्या असताना त्यांच्या वडिलांनी कुटुंबाला वाऱ्यावर सोडले. ते स्पेनच्या कॅनरी बेटांवर जाऊन स्थायिक झाले आणि त्यांनी दुसरे लग्न केले. अण्णा यांच्यावर दोन लहान मुलींना एकट्याने सांभाळण्याची मोठी जबाबदारी आली.
त्यानंतर अवघ्या तिसऱ्या वर्षी मेलोनी यांच्या आयुष्यात आणखी एक मोठी दुर्घटना घडली. मेलोनी आणि त्यांची मोठी बहीण आरियाना घरात खेळत असताना, त्यांनी विजेचे दिवे न लावता मेणबत्त्या पेटवल्या. खेळता खेळता त्यांनी त्या मेणबत्त्यांवर पांघरूण आणि खेळणी टाकली, ज्यामुळे घराला भीषण आग लागली. काही मिनिटांतच त्यांच्याकडे असलेले सर्व काही जळून खाक झाले. हक्काचे घर गमावल्यानंतर, रोममधील ‘गरबाटेला’ या कामगार वस्तीतील आजोबांच्या घरी मेलोनी आणि त्यांच्या बहिणीला कित्येक महिने फरशीवर गाद्या टाकून झोपावे लागले, तर त्यांच्या आईला शेजारी एका मित्राच्या घरी राहावे लागले होते.
पोटाची खळगी भरण्यासाठी नाईटक्लबमध्ये ‘बारटेंडर’चे काम
वयात आल्यानंतर मेलोनी यांना जाणीव झाली की, त्यांच्या कुटुंबाकडे कॉलेजच्या शिक्षणासाठी पैसे नाहीत. आई कादंबऱ्या लिहून जे काही कमवायची, त्याने केवळ उदरनिर्वाह शक्य होता. त्यामुळे मेलोनी यांनी वयाच्या सोळाव्या-सतराव्या वर्षापासूनच काम करण्यास सुरुवात केली. त्यांनी सुरुवातीला गाण्यांच्या सीडी (CDs) विकल्या, लहान मुलांना सांभाळण्याचे ‘बेबीसीटर’ म्हणून काम केले आणि त्यानंतर रोममधील ‘पायपर क्लब’ या अत्यंत प्रसिद्ध नाईटक्लबमध्ये ‘बारटेंडर’ म्हणून नोकरी पत्करली.
२०१३ मध्ये एका मुलाखतीत मेलोनी यांनी या काळाबद्दल एक अत्यंत मार्मिक वक्तव्य केले होते. त्या म्हणाल्या होत्या:
“मला देशाच्या संसदेत बसून जितके खऱ्या आयुष्याचे ज्ञान मिळाले नाही, त्यापेक्षा जास्त ज्ञान मला एका नाईटक्लबच्या बार काउंटरच्या मागे उभे राहून मिळाले. तिथून मी सामान्य माणसाचा संघर्ष अत्यंत जवळून पाहिला.”
वयाच्या १५ व्या वर्षी राजकारणात प्रवेश आणि माफियांचा उगम
मेलोनी यांनी वयाच्या अवघ्या १५ व्या वर्षी ‘इटालियन सोशल मूव्हमेंट’ (MSI) या राजकीय पक्षाच्या युवा आघाडीत प्रवेश केला. हा पक्ष दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळातील इटलीचा हुकूमशहा बेनिटो मुसोलिनी याच्या समर्थकांनी स्थापन केला होता. मेलोनी यांना राजकारणात आणण्यास १९९२ मधील एक भीषण घटना कारणीभूत ठरली. इटलीतील कुप्रसिद्ध माफिया टोळ्यांनी न्यायाधीश पाओलो बोर्सेलिनो यांची ‘व्हाया डिकॅमेलिओ’ येथे बॉम्बस्फोट करून अमानुष हत्या केली होती. या घटनेने संपूर्ण देश हादरला होता. एका १५ वर्षांच्या मुलीच्या मनात या अन्यायाविरुद्ध प्रचंड चीड निर्माण झाली आणि त्यांनी देशासाठी लढण्याचा निर्णय घेतला.
त्यानंतर मेलोनी यांनी कधीच मागे वळून पाहिले नाही. २००४ मध्ये, वयाच्या २७ व्या वर्षी, त्या नॅशनल अलायन्स पक्षाच्या राष्ट्रीय युवा अध्यक्ष बनल्या. या पदावर पोहोचणाऱ्या त्या पहिल्या महिला होत्या. २००६ मध्ये त्या पहिल्यांदा संसदेत निवडून गेल्या आणि अवघ्या दोन वर्षांनंतर, २००८ मध्ये, सिल्व्हिओ बर्लुस्कोनी यांच्या सरकारमध्ये त्या इटलीच्या इतिहासातील सर्वात तरुण ‘युवा मंत्री’ बनल्या.
स्वतःच्या पक्षाची स्थापना आणि ऐतिहासिक विजय
२०१२ मध्ये जेव्हा बर्लुस्कोनी यांच्यासोबत त्यांचे राजकीय मतभेद झाले, तेव्हा मेलोनी यांनी एक अत्यंत धाडसी निर्णय घेतला. त्यांनी सत्ताधारी आघाडी सोडली आणि स्वतःचा नवा पक्ष स्थापन केला—’फ्राटेली डी’इटालिया’ (Brothers of Italy). या पक्षाचे नाव इटलीच्या राष्ट्रगीताच्या पहिल्या ओळीवरून घेण्यात आले होते. सुरुवातीला या पक्षाला लोकांनी फारसे गांभीर्याने घेतले नाही. २०१८ च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत या पक्षाला केवळ ४.४% मते मिळाली होती.
| वर्ष | निवडणुकीतील मतांची टक्केवारी | राजकीय स्थिती |
| २०१८ | ४.४% | लहान विरोधी पक्ष |
| २०२२ | २६.०% | इटलीतील सर्वात मोठा पक्ष (सत्ताधारी) |
परंतु, मेलोनी यांच्या आक्रमक वक्तृत्वाने, राष्ट्रवादाच्या मुद्द्याने आणि स्थलांतरितांच्या प्रश्नावर घेतलेल्या भूमिकेने इटलीतील जनतेला भुरळ घातली. अवघ्या चार वर्षांत, म्हणजेच २०२२ मध्ये, त्यांच्या पक्षाने २६% मतांसह ऐतिहासिक विजय मिळवला आणि २२ ऑक्टोबर २०२२ रोजी मेलोनी यांनी इटलीच्या पहिल्या महिला पंतप्रधान म्हणून शपथ घेतली.
कौटुंबिक वादळ, वडिलांचे गुन्हेगारी पार्श्वभूमी आणि राजकीय स्थैर्य
मेलोनी यांचे वैयक्तिक आयुष्य नेहमीच आव्हानांनी वेढलेले राहिले. २०१५ पासून त्या टीव्ही पत्रकार अँड्रिया गियामब्रुनो यांच्यासोबत लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये होत्या. २०१६ मध्ये त्यांना जिनेव्हा नावाची मुलगी झाली. परंतु, ऑक्टोबर २०२३ मध्ये गियामब्रुनो यांचे काही वादग्रस्त ऑडिओ क्लिप्स समोर आल्यानंतर, मेलोनी यांनी अत्यंत कणखरपणे आणि जाहीरपणे या नात्याचा शेवट केला. या कठीण काळात त्यांची बहीण आरियाना हीच त्यांची सर्वात मोठी ताकद ठरली, जी सध्या त्यांच्या पक्षाची राजकीय सचिव म्हणून काम पाहत आहे.
मेलोनी यांच्या आयुष्यातील सर्वात काळा अध्याय म्हणजे त्यांचे वडील फ्रान्सिस्को. ज्या वडिलांनी त्यांना लहानपणी सोडले होते, त्यांचा शेवट अत्यंत वाईट झाला. १९९५ मध्ये स्पेनच्या न्यायालयाने फ्रान्सिस्को यांना अंमली पदार्थांच्या तस्करी (Drug Trafficking) प्रकरणात दोषी ठरवून नऊ वर्षांची तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावली होती. २०१२ मध्ये त्यांचा मृत्यू झाला. मेलोनी यांनी अनेकदा स्पष्ट केले आहे की, वयाच्या १२ व्या वर्षानंतर त्यांचा त्यांच्या वडिलांशी कोणताही संबंध नव्हता.
भविष्यातील आव्हाने
१९४८ पासून इटलीच्या राजकारणाचा इतिहास अत्यंत अस्थिर राहिला आहे. गेल्या ७८ वर्षांत इटलीने तब्बल ६८ सरकारे पाहिली आहेत, जिथे एका सरकारचे सरासरी आयुष्य केवळ १६ महिने असते. अशा अत्यंत अनपेक्षित राजकीय वातावरणात मेलोनी यांनी आपल्या मित्रपक्षांना एकत्र ठेवत आधुनिक इटलीच्या इतिहासात तिसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात मोठे आणि स्थिर सरकार चालवून दाखवले आहे.
गर्भपाताच्या क्लिनिकमधून सुरू झालेला, जळालेल्या घराच्या फरशीवरून प्रवास करत, नाईटक्लबच्या बार काउंटरवरून थेट जगातील सातव्या सर्वात मोठ्या अर्थव्यवस्थेच्या सर्वोच्च पदापर्यंत पोहोचलेला हा प्रवास केवळ एका महिलेचा विजय नाही, तर तो मानवी इच्छाशक्ती आणि संघर्षाचा जागतिक दस्तऐवज आहे.
‘वाचा मराठी’चे व्हॉट्सॲप चॅनेल येथे फॉलो करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा
वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-3 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-2 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!