Iran FIFA World Cup 2026 controversy USA : जगातील सर्वात मोठा क्रीडा उत्सव असलेल्या ‘फिफा विश्वचषक २०२६’ (FIFA World Cup 2026) मध्ये मैदानाबाहेरील एका अत्यंत धक्कादायक आणि अभूतपूर्व राजकीय नाट्याने संपूर्ण फुटबॉल विश्वाला हादरवून सोडले आहे. मंगळवारी पहाटे ग्रुप ‘जी’ (Group G) अंतर्गत लॉस एंजेलिस स्टेडियमवर इराण आणि न्यूझीलंड यांच्यात २-२ असा अत्यंत थरारक सामना पार पडला. क्रीडारसिकांसाठी हा सामना या स्पर्धेतील आतापर्यंतच्या सर्वोत्तम सामन्यांपैकी एक ठरला खरा, परंतु सामना संपल्यानंतर काही तासांतच जे काही घडले, त्याने जागतिक क्रीडा जगतात आणि राजकारणात एकच खळबळ उडवून दिली आहे. इराणचा संघ मैदानातील थकवा दूर करण्यासाठी हॉटेलात पोहोचण्यापूर्वीच त्यांना ‘तातडीने युनायटेड स्टेट्स (USA) सोडण्याचा’ आणि मेक्सिकोमधील त्यांच्या सराव तळावर परतण्याचा थेट आदेश देण्यात आला. हा आदेश नेमका कोणी दिला आणि यामागे कोणते आंतरराष्ट्रीय दबावाचे राजकारण आहे, यावरून आता नव्या वादाला तोंड फुटले आहे.
खेळाडूंच्या आरोग्याशी खेळ; रिकव्हरीसाठीही मिळेना वेळ
सामना संपल्यानंतर अत्यंत संतप्त आणि भावूक झालेल्या इराणचे मुख्य प्रशिक्षक अमीर घालेनोई (Amir Ghalenoei) यांनी एका दुभाष्याद्वारे पत्रकार परिषदेत या संपूर्ण प्रकरणाचा पर्दाफाश केला. असोसिएटेड प्रेसच्या (AP) अहवालानुसार, न्यूझीलंडविरुद्धच्या अत्यंत थकवणाऱ्या सामन्यानंतर इराणचा संघ शारीरिक रिकव्हरीसाठी कॅलिफोर्नियामध्येच मुक्काम करणार होता. मात्र, त्यांना कोणतीही पूर्वकल्पना न देता लॉस एंजेलिसपासून तब्बल १४० मैल दूर असलेल्या मेक्सिकोमधील ‘तिहुआना’ (Tijuana) येथे त्वरित परत जाण्यास सांगण्यात आले.
FIFA confiscated our sun & lion flags for “political” reasons, but this terrorist scum can make a gun gesture towards the crowd
— Throwback Iran (@Tarikh_Eran) June 16, 2026
Mohammad (fitting name) Mohebi must be banned from playing in this tournament pic.twitter.com/GE8y56UYw9
मुख्य प्रशिक्षक अमीर घालेनोई यांनी आपली व्यथा मांडताना सांगितले:
“त्यांनी आम्हाला शारीरिक थकव्यातून सावरण्यासाठी किमान काही तासांचा वेळही दिला नाही. सामना संपताच आम्हाला सांगण्यात आले की, तुम्हाला त्वरित हा देश सोडावा लागेल. आमच्या खेळाडूंच्या आरोग्यासाठी आणि पुढच्या सामन्याच्या तयारीसाठी विश्रांती अत्यंत महत्त्वाची होती. परंतु, आम्हाला तातडीने विमानात बसून तिहुआना येथील कॅम्पमध्ये परत जाण्याची सक्ती करण्यात आली आहे. या प्रकारामुळे आमचा संपूर्ण संघ कमालीच्या मानसिक आणि शारीरिक त्रासातून जात आहे.”
युद्धाची सावली आणि फिफाचा वादग्रस्त नकार
इराणच्या या विश्वचषक मोहिमेला सुरुवातीपासूनच तीव्र राजकीय संघर्षाची किनार लाभली आहे. चालू वर्षाच्या सुरुवातीला, २८ फेब्रुवारी रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणविरुद्ध युद्धजन्य परिस्थिती निर्माण केल्यानंतर या दोन्ही देशांमधील संबंध कमालीचे ताणले गेले आहेत. या राजकीय तणावामुळे इराणने सुरुवातीला या विश्वचषकातून माघार घेण्याची धमकीही दिली होती. इराणच्या क्रीडा महासंघाने त्यांचे सामने अमेरिकेबाहेर हलवण्याची अधिकृत विनंती ‘फिफा’कडे (FIFA) केली होती. मात्र, फिफाने ही विनंती फेटाळून लावल्याने इराणला अनिच्छेने अमेरिकेत खेळायला यावे लागले. आता अमेरिकन भूमीवर पाऊल ठेवल्यापासूनच त्यांना जाणीवपूर्वक त्रास दिला जात असल्याचा आरोप संघ व्यवस्थापनाने केला आहे.
Iranian coach leaves LA stadium after manager reveals they were told to leave ASAP pic.twitter.com/eLpewFjoaN
— nick pisa (@NickPisa) June 16, 2026
“आम्ही या विश्वचषकातील सर्वात छळलेले आणि पीडित आहोत!”
प्रशिक्षक घालेनोई यांनी अमेरिकन प्रशासनाच्या या भूमिकेवर तीव्र शब्दांत हल्ला चढवला. ४८ संघांच्या या भव्य स्पर्धेत इराण हा सर्वात ‘शोषित’ आणि ‘पीडित’ संघ असल्याचे त्यांनी म्हटले.
ते पुढे म्हणाले:
“आमचे अमेरिकेतील आगमन जाणीवपूर्वक उशिरा करण्यात आले. आता सामना संपताच आम्हाला विश्रांती न देता तातडीने परत जाण्यास भाग पाडले जात आहे. आमच्या मार्गात सतत नवनवीन अडचणी आणि अडथळे निर्माण केले जात आहेत, जेणेकरून आमची कामगिरी खालावेल. परंतु, आम्ही या राजकीय दबावासमोर झुकणार नाही आणि मैदानावर आमचे सर्वोत्तम योगदान देत राहू. म्हणूनच मी म्हणतोय की, या विश्वचषकात आमच्यावर सर्वाधिक अन्याय होत आहे.”
या सामन्यात इराणच्या अनेक खेळाडूंच्या पायात पेटके (Cramps) आले होते. घालेनोई यांनी स्पष्ट केले की, प्रवासातील दिरंगाईमुळे खेळाडूंना येथील वातावरणाशी जुळवून घेता आले नाही. मैदानावर झालेले खेळाडूंचे बदल हे तांत्रिक कारणांमुळे नसून दुखापती आणि क्रॅम्प्समुळे करावे लागले होते. अशा स्थितीत वैद्यकीय तपासणी आणि विश्रांती देण्याऐवजी खेळाडूंना प्रवासाच्या चक्रव्यूहात ढकलले गेले आहे.
कर्णधार मेहेदी तारेमीचा गंभीर खुलासा; ५ तासांची सुरक्षा तपासणी
इराण संघाचा स्टार खेळाडू आणि कर्णधार मेहेदी तारेमी (Mehdi Taremi) याने देखील या संपूर्ण प्रकरणावर अत्यंत आक्रमक भूमिका घेतली आहे. तारेमीने दिलेल्या माहितीनुसार, रविवारी तिहुआना ते लॉस एंजेलिस या अतिशय लहान अंतराच्या प्रवासासाठी संघास तब्बल ५ तास सुरक्षा तपासणी आणि कागदपत्रांच्या नावाखाली थांबवून ठेवण्यात आले होते.
कर्णधार तारेमीने सांगितले:
“आम्हाला परत का पाठवले जात आहे, याचे प्रामाणिकपणे सांगायचे तर कोणतेही स्पष्ट कारण दिलेले नाही. हे अत्यंत विचित्र आणि संशयास्पद आहे. असे वाटते आहे की, आमच्या संघाचे नियोजन आणि निर्णय आम्ही नाही, तर पडद्यामागून दुसरेच कोणीतरी घेत आहे. पूर्वनियोजनानुसार, आम्हाला सामन्याच्या दोन रात्री आधी येथे यायचे होते आणि सामन्यानंतरची रात्र येथेच मुक्काम करून दुसऱ्या दिवशी दुपारच्या जेवणानंतर परतायचे होते. मग अचानक हा निर्णय का बदलण्यात आला?”
तारेमीने फिफाच्या भूमिकेवर तीव्र नाराजी व्यक्त करत म्हटले की, या सर्व प्रकारामुळे खेळाडू आणि सपोर्ट स्टाफ प्रचंड तणावाखाली आहेत. फिफाने या प्रकरणात हस्तक्षेप करून आमचे संरक्षण करायला हवे होते, पण सध्या आमच्यासाठी परिस्थिती एखाद्या आपत्तीसारखी (Disaster) बनली आहे.
पुढचा प्रवास आणखी खडतर; बेल्जियमशी मुकाबला
या सर्व मानसिक आणि राजकीय छळानंतरही इराणला स्पर्धेत टिकून राहण्यासाठी कठोर परिश्रम करावे लागणार आहेत. इराणचा पुढील सामना २१ जून रोजी लॉस एंजेलिसमध्येच बलाढ्य बेल्जियमविरुद्ध होणार आहे. त्यानंतर २८ जून रोजी सिएटल येथे इजिप्तविरुद्ध त्यांचा अंतिम लीग सामना होईल.
सामन्याच्या मैदानावर २-२ अशी झुंजार बरोबरी साधून क्रीडा रसिकांची मने जिंकणाऱ्या इराणला आता मैदानाबाहेरील या अदृश्य राजकीय युद्धाचा सामना करावा लागत आहे. जागतिक शांतता आणि एकात्मतेचा संदेश देणाऱ्या फिफा विश्वचषकात यजमान देशाकडून अशा प्रकारची वागणूक मिळणे, हे क्रीडा संस्कृतीला काळिमा फासणारे आहे, अशा प्रतिक्रिया आता क्रीडा विश्लेषकांमधून उमटत आहेत. या प्रकरणावर आता आंतरराष्ट्रीय स्तरावर काय पडसाद उमटतात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा