NEET Paper Leak Case : भारतातील लाखो मध्यमवर्गीय आणि गरीब कुटुंबांतील मुले आपले डॉक्टर बनण्याचे स्वप्न उराशी बाळगून रात्रंदिवस अभ्यास करतात. एका एका गुणासाठी रक्ताचे पाणी करणाऱ्या या विद्यार्थ्यांच्या हक्कावर डल्ला मारणाऱ्या एका अतिशय संतापजनक आणि धक्कादायक प्रकरणाचा पर्दाफाश झाला आहे. पैशाच्या जोरावर वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेची (NEET) प्रश्नपत्रिका खरेदी करणाऱ्या एका बड्या उद्योगपतीला नियतीने अशी काही चपराक दिली आहे, ज्याची चर्चा आता संपूर्ण देशात सुरू झाली आहे. पेपर लीक करणाऱ्या माफियांना तब्बल १० लाख रुपये देऊनही, या उद्योगपतीच्या मुलाला ७२० पैकी अवघे १०७ गुण मिळाल्याचे तपासात उघड झाले आहे.
हे खळबळजनक प्रकरण राजस्थानमधील असून, दिनेश बेवाल नावाच्या एका प्रतिष्ठित आणि श्रीमंत व्यावसायिकाभोवती गुंफलेले आहे. बेवाल याने आपल्या मुलाला कोणत्याही कष्टाविना थेट नामांकित वैद्यकीय महाविद्यालयात प्रवेश मिळवून देण्यासाठी शिक्षण क्षेत्रातील एका मोठ्या रॅकेटशी संधान साधले होते. मात्र, लाखो रुपये खर्च करून आणि नैतिकतेचा बळी देऊनही या उद्योगपतीच्या पदरी केवळ घोर निराशा आणि बदनामी आली आहे.
१० लाखांचा सौदा आणि माफियांचे जाळे
तपास यंत्रणांनी दिलेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, दिनेश बेवाल याने आपल्या मुलासाठी परीक्षेच्या काही तास आधीच राष्ट्रीय पात्रता प्रवेश परीक्षेची (NEET) लीक झालेली प्रश्नपत्रिका आणि त्याची उत्तरे मिळवली होती. यासाठी त्याने पेपर लीक करणाऱ्या टोळीला १० लाख रुपये रोख दिले होते. भारतात दरवर्षी वैद्यकीय प्रवेशासाठी होणाऱ्या या अत्यंत कठीण परीक्षेत एका एका सीटसाठी प्रचंड चुरस असते. अशा वेळी पैशाच्या जोरावर यशाचा शॉर्टकट शोधण्याचा प्रयत्न या व्यावसायिकाने केला.
हेही वाचा – लाइव्ह टीव्हीवर AK-47 मधून गोळीबार! इराणमध्ये सामान्य नागरिकांना युद्धपातळीवर लष्करी प्रशिक्षण
गुन्हेगारी जगतातील या शिक्षण माफियांनी बेवाल याला खात्री दिली होती की, या प्रश्नपत्रिकेचा अभ्यास करून त्याचा मुलगा देशात टॉप करेल. आपल्या मुलाच्या नावापुढे ‘डॉक्टर’ ही पदवी लागण्याच्या मोहापायी बेवाल याने संपूर्ण शिक्षण व्यवस्थेला आणि लाखो प्रामाणिक विद्यार्थ्यांच्या भविष्याला पणाला लावले. मात्र, निकालाच्या दिवशी जे घडले, त्याने या संपूर्ण रॅकेटचे पितळ उघडे पाडले.
निकालाच्या दिवशी महाघोटाळ्याचा फुगा फुटला
जेव्हा राष्ट्रीय परीक्षा एजन्सीने (NTA) या परीक्षेचा निकाल जाहीर केला, तेव्हा दिनेश बेवाल आणि त्याच्या कुटुंबाला मोठा धक्का बसला. परीक्षेचा पेपर आधीच मिळालेला असतानाही, त्याच्या मुलाला ७२० गुणांच्या या परीक्षेत केवळ १०७ गुण मिळवता आले. वैद्यकीय क्षेत्रातील प्रवेश तर दूरच, पण हा स्कोअर साध्या पात्रता निकषांच्या आसपासही पोहोचणारा नव्हता.
यावरून एक गोष्ट स्पष्ट झाली की, ज्या विद्यार्थ्याला मूलभूत गोष्टींचेही ज्ञान नव्हते, त्याला प्रत्यक्ष प्रश्नपत्रिका देऊनही तो नीट उत्तरे लिहू शकला नाही. या गुणांमुळे बेवाल कुटुंबाची केवळ आर्थिक फसवणूकच झाली नाही, तर तपास यंत्रणांच्या रडारवर आल्यामुळे आता त्यांच्यावर कायदेशीर कारवाईची टांगती तलवार आहे.
तज्ज्ञांचे मत आणि शिक्षण व्यवस्थेतील त्रुटींवर बोट
या धक्कादायक प्रकरणावर देशभरातील शिक्षणतज्ज्ञ आणि पालकांमधून तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे. वरिष्ठ शैक्षणिक विश्लेषकांच्या मते, हे प्रकरण केवळ एका विद्यार्थ्याच्या नाकर्तेपणाचे नाही, तर ते देशातील परीक्षा पद्धतीमधील गंभीर त्रुटी दर्शवणारे आहे.
- यंत्रणांचे अपयश: जर १० लाख रुपये देऊन प्रश्नपत्रिका बाजारात उपलब्ध होत असेल, तर सरकारी यंत्रणांच्या सुरक्षिततेच्या दाव्यांवर प्रश्नचिन्ह निर्माण होते.
- पात्रतेचा बाजार: पैशांच्या जोरावर अकार्यक्षम विद्यार्थ्यांना वैद्यकीय क्षेत्रात घुसवण्याचा हा प्रयत्न देशाच्या आरोग्य व्यवस्थेसाठी अत्यंत घातक ठरला असता.
- मानसिकतेचा पराभव: पालकांमध्ये आपल्या मुलांवर अवास्तव अपेक्षा लादण्याची आणि कोणत्याही थराला जाऊन यश मिळवण्याची वाढती प्रवृत्ती यातून अधोरेखित होते.
प्रामाणिक विद्यार्थ्यांच्या भविष्याशी क्रूर थट्टा
भारतात दरवर्षी लाखो विद्यार्थी कोटा, दिल्ली किंवा महाराष्ट्रातील लातूरसारख्या शहरांमध्ये अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत राहून नीट परीक्षेची तयारी करतात. अनेक पालकांनी आपल्या मुलांच्या शिक्षणासाठी जमिनी गहाण ठेवल्या आहेत, तर काहींनी बँकांकडून मोठी कर्जे घेतली आहेत. अशा परिस्थितीत जेव्हा दिनेश बेवालसारखे लोक पैशांच्या बॅगा घेऊन परीक्षा खरेदी करायला निघतात, तेव्हा या प्रामाणिक मुलांच्या स्वप्नांचा अक्षरशः चक्काचूर होतो.
सोशल मीडियावरही या प्रकरणावरून संतापाची लाट आली आहे. “ज्या मुलाला आधीच पेपर मिळूनही फक्त १०७ मार्क्स मिळतात, त्याला डॉक्टर बनवून लोकांच्या जीवाशी खेळायचे होते का?” असा थेट सवाल नेटकरी विचारत आहेत.
संभाव्य परिणाम आणि भविष्यातील आव्हाने
या प्रकरणाच्या उजेडानंतर आता राष्ट्रीय स्तरावर नीट परीक्षेच्या पारदर्शकतेवर पुन्हा एकदा वाद पेटला आहे. दिनेश बेवाल आणि संबंधित पेपर लीक माफियांच्या मुसक्या आवळण्यासाठी राजस्थान पोलीस आणि केंद्रीय तपास यंत्रणांनी तपास चक्रावेगवान केले आहे. या गुन्ह्याखाली बेवाल याला कडक तुरुंगवासाची शिक्षा होऊ शकते, तसेच त्याच्या मुलाला भविष्यात कोणत्याही सरकारी परीक्षेत बसण्यास कायमची बंदी घातली जाऊ शकते.
भविष्यात अशा प्रकारच्या गैरप्रकारांना आळा घालण्यासाठी परीक्षा पद्धती पूर्णपणे डिजिटल करणे आणि दोषींना थेट फाशी किंवा जन्मठेपेसारख्या कडक शिक्षेची तरतूद करण्याची मागणी आता जोर धरू लागली आहे. या प्रकरणाने पैशाच्या माजाला निसर्गाने दिलेली चपराक तर दाखवून दिलीच आहे, पण त्याचसोबत भारतीय शिक्षण व्यवस्थेचे शुद्धीकरण करण्याची किती तातडीची गरज आहे, हेही पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे.
‘वाचा मराठी’चे व्हॉट्सॲप चॅनेल येथे फॉलो करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा
वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-3 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!
‘वाचा मराठी’चा व्हॉट्सअप ग्रुप-2 जॉईन करण्यासाठी येथे क्लिक करा!